Under-insurance คือ การเอาประกันภัยต่ำกว่ามูลค่าทรัพย์สิน เช่น บ้านราคา 1 ล้านบาท แต่เอาประกันอัคคีภัยโดยมีจำนวนเงินเอาประกันภัย 5 แสนบาท ผู้เอาประกันภัยเช่นนี้ไม่มีเจตนาทุจริตคิดร้ายเพื่อหวังที่จะได้รับเงิน ประกันแต่ประการใด เพราะยังไงๆ ก็ไม่มีทางที่จะได้กำไรจากการประกันภัย แต่ต้องการประหยัดค่าเบี้ยประกันภัยเท่านั้นหรือผู้เอาประกันภัยอาจจะคิดว่า ถ้าเกิดวินาศภัยขึ้นกับทรัพย์สินของตนก็คงจะไม่ถึงกับเสียหายสิ้นเชิง

กรณีเช่นนี้ ถ้าไฟไหม้บ้านเสียหายสิ้นเชิง ผู้รับประกันภัยจะชดใช้ให้ 5 แสนบาทตามจำนวนที่เอาประกันภัยไว้ เท่ากับว่าผู้เอาประกันภัยรับประกันภัยตนเองไว้ 5 แสนบาท สัดส่วนความรับผิดชอบระหว่างผู้รับประกันภัยกับผู้เอาประกันภัยจึงเท่ากับ 1:1 ปัญหาก็คือ ถ้าไฟไหม้บ้านแต่เพียงบางส่วนตีราคาได้ 2 แสนบาท ผู้เอาประกันภัยจะได้รับชดใช้จาดผู้รับประกันภัยเท่าใด ผู้เอาประกันภัยอาจจะบอกว่า กรณีเช่นนี้เขาควรจะได้สินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัย 2 แสนบาท เพราะกฎหมายบัญญัติให้ผู้รับประกันต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนตามจำนวนที่วินาศจริง แต่สูงสุดไม่เกินกว่าจำนวนที่เอาประกันภัยไว้

สมมุติว่ามีผู้เอาประกันภัยเอาประกันภัยบ้านของตนซึ่งมีราคา 1 ล้านบาท โดยมีจำนวนเงินเอาประกันภัย 1 ล้านบาท คือ ประกันภัยเต็มมูลค่าทรัพย์สิน และบ้านถูกไฟไหม้เสียหายเท่ากัน 2 แสนบาท ถ้าทั้ง 2 คนได้รับชดใช้เท่ากันแต่เสียเบี้ยประกันถูกแพงกว่ากัน กรณีเช่นนี้คงไม่ถูกต้อง เมื่อเสียเบี้ยประกันภัยน้อยกว่า ก็ควรจะได้รับชดเชยน้อยกว่าเพื่อความถูกต้อง กรมธรรม์ประกันภัยจึงได้กำหนดว่า ถ้าผู้เอาประกันภัยเอาประกันต่ำกว่ามูลค่าของทรัพย์สิน ให้ถือว่าผู้เอาประกันภัยรับประกันตนเองในส่วนที่ไม่ได้เอาประกันภัยไว้ เมื่อสัดส่วนความรับผิดชอบระหว่างผู้รับประกันภัยกับผู้เอาประกันภัยเท่ากับ 1:1 ดังนั้นตามปัญหาดังกล่าวข้างต้น ผู้เอาประกันภัยจึงได้รับการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยเป็นจำนวนเงิน 1 แสนบาท ตามเงื่อนไขแห่งกรมธรรม์อัคคีภัย

กรณีของการประกันชีวิต ถ้าเอาประกันชีวิตโดยมีจำนวนเงินเอาประกันภัยต่ำๆ กรณีเช่นนี้ไม่มีปัญหาแต่ประการใด เมื่อมีการมรณะหรือสัญญาครบอายุ ผู้รับประกันภัยก็จะชดใช้ให้ตามจำนวนเงินเอาประกันภัย การประกันชีวิตจึงไม่มีเงื่อนไขให้ผู้เอาประกันภัยรับประกันชีวิตตนเอง เหมือนกับการประกันวินาศภัยที่จะเป็นการประกันภัยเกี่ยวกับการสูญเสียหรือ เสียหายของทรัพย์สิน

source: นสพ.สยามธุรกิจ