การผสมเกสรกล้วยไม้ (ในที่นี้ขอเสนอประเภทรากอากาศ)


++ มาดูการผสมพันธุ์กล้วยไม้กันนะครับ เพื่อว่าจะได้พัฒนาสายพันธุ์กันต่อไป บางครั้งเราไม่จำเป็นต้องมีสายพันธุ์ที่ดีเลิศประเสริฐศรี
แต่ว่าถ้ามันเป็นไม้ของเราด้วยแล้ว ก็ยิ่งแต่จะทำให้ผู้สร้าง นั้นภูมิใจอย่างมาก ลองคิดดูถ้าเราผสมเอง แล้วนำไปเพาะเอง หรือไม่ได้เพาะ
เองก็ตามแต่ แล้วเราก็มีกล้วยไม้ในรหัสของเรา เช่นผมอาจจะมี TJ4401 ออกมา โห เกิดอนาคต มันสวยมาสักต้น อืม ดังใหญ่เลย
อาจจะมีการจัดทะเบียนชื่อเราอีก โห.. หรือแม้แต่คนอื่นเอาไปจดเราก็ยังภูมิใจเลยครับ "ของผมครับ ของผมเอง" แฮะ ๆ พูดมากไปแล้ว
เรามาดูกันเลยดีกว่านะครับ ว่าการผสมเกสรกล้วยไม้เค้าทำอย่างไรกัน (มือใหม่ขอสอนมือใหม่ครับ)

ขั้นตอนที่ 1
++เราต้องมีพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ ซึ่งอาจจะเป็นต้นเดียวกันก็ได้ เค้าเรียกการผสมแบบต้นเดียวกันว่า self เพราะว่ากล้วยไม้มีทั้งเกสร
เพศผู้และเพศเมียอยู่ในดอกเดียวกัน ส่วนการเลือกพ่อพันธุ์แม่พันธุ์นั้น เราต้องดูลักษณะเด่นของแต่ละต้น เพื่อนำมาพัฒนาให้จุดด้อย
น้อยลง ยกตัวอย่างเช่น แวนด้าต้นนี้ช่อดอกสั้น แต่ดอกใหญ่ เราอาจจะหาแวนด้าที่ช่อดอกยาวมาผสม เพื่อให้ลูกผสมที่ได้มีช่อดอกที่
ยาวขึ้นได้ (ผมพูดมานี้คือแนวทางของมือสมัครเล่นนะครับ) สำหรับมือโปรคงต้องดูหลายอย่างเป็นองค์ประกอบเช่น ฟอร์มดอก สีดอก
ความคงทนของดอก กลิ่น ฯลฯ เพื่อให้ได้มาซึ่งสายพันธุ์ใหม่ที่เป็นความต้องการของตลาด บางท่านจะใช้วิธีเลือกซื้อพ่อพันธุ์แม่พันธุ์
จากเซียนกล้วยไม้ทั้งหลายที่ดัง ๆ ซึ่งแน่นอนว่า กล้วยไม้นั้นถูกพัฒนามาอย่างดีระดับหนึ่งแล้ว แต่ราคาก็ต้องสูงตามไปด้วย ชื่อต่าง ๆ
นั้นผมเองก็ไม่ค่อยจะทราบเท่าใดนัก เช่น ช้าง ก็ต้อง ระพี ฮับ หรือ อาเจ็กหยวย หรืออีกหลาย ๆ ท่านครับ ในวันนี้ผมจะขอเสนอการผสมในรูบแบบของ self ครับผม (การผสมแบบข้ามต้นก็ใช้วิธีเดียวกัน)


ลักษณะของดอกครับ ในรูปคือ จอห์น ดีเบียสบลู ครับ

ขั้นตอนที่ 2
++ นำไม้จิ้มฟันไปจุ่มเอาน้ำเมือกเหนียว ๆ มา (ในกรณีของรากอากาศไม่ต้องก็ได้ มันติดมาเองเลย) แล้วเอาไม้จิ้มฟัน ไปเขี่ยเอาเกสรตัวผู้ดังรูป


นำเกสรตัวผู้ออกมา

ขั้นตอนที่ 3
++ แกะฝาครอบเกสรตัวผู้ออก ก็จะได้เกสรตัวผู้สีเหลือง ๆ ดังรูป

ขั้นตอนที่ 4
++ นำเกสรตัวผู้ที่ได้ไปใส่ในแอ่งน้ำเหนียว ๆ เพื่อให้เกิดการผสมพันธุ์ (บางท่านจะหักเอาลานจอดของแมลงออก ดังรูป แต่ส่วนใหญ่
ผมจะไม่หักออก เพื่อไว้สังเกตตอนมันหุบ มันจะหุบลานจอดเพื่อป้องกันการผสมซ้ำอีก)


จากรูปจะเห็นว่าเรานำเกสรตัวผู้ใส่ไปในแอ่งเกสรตัวเมียเรียบร้อยแล้ว

ขั้นตอนที่ 5
++รอ........... ประมาณ ไม่เกิน 1 สัปดาห์ แล้วแต่สายพันธุ์ ส่วนใหญ่ ประมาณ 1 วันก็เห็นอาการ ดอกเริ่มหุบแล้วครับ แสดงว่าเรามีลุ้น


ฝักของลูกผสม แอสโคลูกผสมฟ้ามุ่ย(โนเนม)*เขาแกะ

เมื่อดอกเริ่มหุบ เกสรตัวเมียจะพองตัว ทำให้เกิดเป็นเมล็ดขึ้น รูปด้านบนผมเอาของต้นอื่นมาครับ ลืมถ่ายมาครับ เพราะว่าไม่ได้
ส่งเพาะอยู่แล้ว ตั้งใจผสมเพื่อมาถ่ายทอด เล่าสู่กันฟังเฉย ๆ (ไว้มีโอกาส จะถ่ายรูปมาให้ดูครับ แต่ผมผสมไว้แค่ 1 ฝัก)
ในตอนนี้ที่ผมลองผสม ๆ ไว้ก็มีดังนี้ครับ

1.เอื้องดอกสีเหลืองไม่ทราบสายพันธุ์ ผสมตัวเอง (สถานะส่งเพาะกับแลป มทส. ไม่ทราบผลเนื่องจากแลปบอกว่าฝักอ่อนเกินไป)
2.มอคคาร่า*แอสโคฯดงตาล (สถานะส่งเพาะแล้ว เป็นฝักลม ไม่มีเมล็ด)
3. เขาแกะ*มาลัยแดง 4 ฝัก(รอให้ฝักแก่ ประมาณ 15 ต.ค.ครบอายุฝักอ่อนที่พอเพาะได้ )
4. มาลัยแดง*เขาแกะ 4 ฝัก (รอให้ฝักแก่)
5. เขาแกะ*แอสโคดงตาล ติด 1 ฝัก (รอให้ฝักครบอายุส่งแลป)
6. เอื้องเงินแดง ผสมตัวเอง ติด 1 ฝัก (ไม่ทราบอายุ ลืมจด - รอให้ฝักแก่)
7. เอื้องมือสือ ติดหลายฝัก (ไม่ทราบอายุ ลองเพาะเองแล้วเน่าหมด เมล็ดไม่งอก เกิดการติดเชื้อจุลินทรีย์)
8. รากอากาศไม่ทราบสายพันธุ์ ติด 3 ฝัก ลองตัดเพาะ 1 ฝัก (เมล็ดยังไม่งอก ยังไม่เกิดโปรโตคอม เนื่องจากเมล็ดอ่อนเกินไป
และไม่ได้อยู่ในห้องปรับอากาศ แต่อยู่ในแลปห้องนอน อิอิ) คงเหลือ 2 ฝัก ไว้ลองในครั้งที่ฝักแก่กว่านี้

นอกจากนี้ก็มีหลายอย่างที่ลองผสมดูไม่ติดเหมือนกันนะครับ เช่น หวายลูกผสม อาจจะเป็นหมันก็ได้
ไม้ที่อยู่ระหว่างผสมตอนนี้ก็มี เอื้องดอกมะขาม*หวายลูกผสมหลากสี แต่มีทีท่าว่าจะไม่ติด
พรุ่งนี้จะไปผสมม้าวิ่ง ตามคำขอของคุณธวัชชัยครับ ตอนแรกว่าจะผสมกับฟาแลน แต่ไม่ได้เก็บเกสรฟาแลนฯไว้เลย
แล้วก็ผสมหวายแคระ แล้วก็แอสโคฯ สุขสำราญฯ กับ แอสโค ดีเบียสบลู

ลองผสมเล่น ๆ กันดูนะครับ ถ้าไม่อยากส่งเพาะ ก็ตัดทิ้ง กันต้นโทรมครับ อ้อลืมบอกไปนะครับ การผสมข้ามสายพันธุ์ยังคงทำได้
ไม่มากนักนะครับ เช่น (จะนำหวายมาผสมกับแคท ทำไม่ได้ครับ) (การนำแวนด้า ไปผสมกับหวาย ก็ไม่ได้ครับ) ที่ผสมกันได้ เช่น
ม้าวิ่งกับฟาแลน หวายต่างชนิดกันผสมกันได้ครับ เช่น เอื้องสายหลวงลาว*เอื้องครั่งสั้น เป็นต้นครับ มีหลักอยู่ว่าต้นที่มีการเจริญเติบโต
ในรูปแบบโมโนโพเดียล คือเจริญทางยอด ไม่มีการแตกแขนง ก็จะผสมได้กับโมโนโพเดียลได้ เช่น แอสโค*เขาแกะ เป็นต้น
ส่วนกล้วยไม้ที่มีการแตกแขนงเช่นแคทรียา ก็นำไปผสมกับพวกแตกแขนงได้ เช่น บราสซาโวล่า เป็นต้นนะครับ

หวังว่าคงไม่วิ่งหนีตั้งแต่อ่านประโยคแรกนะครับ บทความนี้ผมเขียนแบบสด ๆ ไม่มีการเรียง การกรอง แต่อย่างใดครับ คิดอะไรออก
ผมก็เขียนเลยครับ ตามไสตล์ผมเอง อาจจะผิดถูกตรงไหน บอกผมด้วยครับ (ก็ผมมันมือใหม่ อิอิ)
ขอให้มีความสุขกับการผสมสายพันธุ์กล้วยไม้ใหม่ ๆ มาประดับวงการกล้วยไม้เมืองไทยครับผม ขอบคุณครับ...

++TJorchid++


การโพสรูปเพื่อแสดงในบอร์ด 212cafe.com + การผสมเกสรกล้วยไม+ สาเหตุแคทลียาถึงออกซองหลอก+การหั่นลำแคทรียา+ การสังเกตเมื่อกล้วยไม้ตั้งท้อง+ โรคกล้วยไม้+ โรงเรือนกล้วยไม้ราคาประหยัด
การเลี้ยงกล้วยไม้ป่าแบบชาวบ้าน + การปลูกช้างนิ้ว+ การปลูกเลี้ยงกล้วยไม้+การขยายพันธุ์ + สารบัญกล้วยไม้ ( รายชื่อสายพันธุ์กล้วยไม้ )+ จัดสิบอันดับเว็บบอร์ดกล้วยไม้+ สารเคมีและชีวภาพสำหรับกล้วยไม้
รายชื่อสมาคมกล้วยไม้ / ชมรมกล้วยไม้ + รายชื่อสวนกล้วยไม้ รังกล้วยไม้ ฟาร์ม + รวมรายชื่อแลป(แล็บ)เพาะเมล็ดกล้วยไม้+ Link Exchange - แลกลิ้งค์ +