หมอได้มีโอกาสไปอบรมเรื่อง อินซูลินปั๊ม (insulin pump)
จึงคิดว่าเป็นโอกาสดีที่จะเล่าสู่กันฟังเรื่องนวัตกรรมใหม่ๆสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน จริงๆแล้วต่างประเทศมีการใช้อินซูลินปั๊มมานานหลายปีแล้ว แต่เนื่องด้วยราคาที่แพงและแพทย์ที่มีความรู้ด้านนี้ยังมีไม่มากทำให้ยังไม่แพร่หลายมากในประเทศไทย แต่เห็นว่ามีประโยชน์เหมาะกับผู้ป่วยเบาหวานบางกลุ่ม ที่จะได้รู้จักและพิจารณาว่าเหมาะสมกับตนเองหรือไม่จึงนำมาเล่าสู่กันฟัง

อินสุลินปั๊มคืออะไร

จริงๆแล้วเป็นเคริ่องมือชนิดหนึ่งที่ค่อยๆปล่อยอินซูลินเข้าสู่ร่างกาย หน้าตาก็เหมือนเพจเจอร์สมัยก่อน สามารถพกติดตัวไปไหนมาไหนได้ โดยจะมีสายและพอร์ทที่ติดกับตัวผู้ป่วย แล้วเจ้าเครื่องนี้จะค่อยๆเดินยาอินสุลินที่ละน้อย เข้าสู่ชั้นใต้ผิวหนังผู้ป่วยผ่านทางพอร์ทที่มีเข็มพลาสติกอยู่  ซึ่งเครื่องนี้สามารถตั้งได้ว่าจะให้อินซูลินเข้าสู่ร่างกายชั่วโมงละกี่ยูนิต ถ้าจะรับประทานอาหารก็สามารถตั้งได้ว่าจะให้อินซูลินเข้าสู่ร่างกายจำนวนเท่าไร เพื่อให้ไปลดระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงหลังรับประทานอาหาร  ซึ่งจะเลียนแบบการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อน

ประโยชน์ของการใช้อินซูลินปั๊ม

อย่างที่กล่าวไปข้างต้น  อินซูลินปั๊มจะเลียนแบบการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อน ทำให้จะดับอินซูลินในร่างกายค่อนข้างคงที่และเมื่อรับประทานอาหารก็สามารถเพิ่มยาอินซูลินได้ทันที่ ไม่ต้องฉีดยาซ้ำๆวันละหลายครั้ง ลดโอกาสเกิดน้ำตาลต่ำโดยที่ยังสามารถควบคุม HbA1c ให้อยู่ในเกณฑ์ดีได้ ทำให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เพราะสามารถกำหนดได้ว่าจะรับประทานอาหารตอนไหน ปริมาณเท่าไร อยากรับประทานอาหารหวานได้บ้างบางครั้ง ไม่เหมือนกับการฉีดยาที่จะหลังฉีดยาควรรับประทานอาหาร ตรงตามเวลา เพราะหากไม่รับประทานก็อาจเกิดภาวะน้ำตาลต่ำได้ และต้องรับประทานให้เท่าๆกันในแต่ละวันเพื่อให้ระดับน้ำตาลไม่กวัดแกว่งเกินไป และต้องควบคุมไม่รับประทานอาหารหวานจัด สามารถกำหนดชีวิตตนเองได้ว่าอยากจะออกกำลังกายเมื่อไร ตื่นตอนไหน และจะรับประทานเมื่อไร  และนอกจากนี้การใช้ปั๊มทำให้ผู้ป่วยลดปริมาณยาอินซูลินต่อวันได้ 

ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้อินซูลินปั๊ม 

ผู้ป่วยเบาหวานทั้งชนิดที่ 1 และ 2 ที่ใช้ยาอินซูลินแล้วสามารถใช้ได้ทั้งคู่  รวมทั้งในผู้ป่วยตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานด้วย โดยผู้ป่วยที่จะมาใช้ปั๊มควรเป็นผู้ป่วยมีความตั้งใจที่จะควบคุมน้ำตาลในเลือดให้ดีขึ้น มีความตระหนักว่าการที่ระดับน้ำตาลและ HbA1c ที่สูงนำไปสู่โรคแทรกซ้อนระยะยาว ผู้ป่วยต้องยอมที่จะเจาะเลือดตรวจน้ำตาลด้วยตนเองวันละ 4-8 ครั้ง และต้องบันทึกระดับน้ำตาลของตนเองสม่ำเสมอ สามารถที่จะนับจำนวนสัดส่วนของคาร์โบไฮเดรต(Carbohydrate counting) ที่ตนเองรับประทานในแต่ละมื้อได้ และมีความรู้พอควรว่าจะจัดการตัวเองอย่างไรเมื่อน้ำตาลสูงหรือต่ำเกินไป เพราะเมื่อติดปั๊มสักพักผู้ป่วยจะต้องเรียนรู้ด้วยตนเองในการปรับยา และการรับประทานอาหาร อันนำไปสู่การควบคุมน้ำตาลที่ดีขึ้น 

แล้วข้อเสียของการใช้ปั๊มล่ะ

แน่ล่ะการใช้ปั๊มไม่ได้เป็นคำตอบทุกสิ่งทุกอย่าง ผู้ป่วยไม่ได้หายจากโรคเบาหวาน แต่ได้เรียนรู้ว่าจะอยู่กับโรคอย่างไรให้มีความสุข ผู้ป่วยยังจำป็นต้องเจาะเลือดสม่ำเสมอ และนอกจากนี้หากปั๊มหลุดหรือเสียผู้ป่วยก็ยังต้องฉีดยาด้วยตนเองได้  และเนื่องจากผู้ป่วยสามารถปรับตัวกับการรับประทานอาหารได้มากขึ้น อาจจะอยากกินโน่นนี่ไม่เป็นเวลา เพราะอยากกินเมื่อไร ก็ตั้งว่าให้มีอินสุลินในร่างกายเพิ่มขึ้นได้ จะทำให้ผู้ที่กินเก่งน้ำหนักขึ้นได้  นอกจากนี้ผู้ป่วยยังต้องพกพาปั๊มติดตัวเกือบตลอดเวลา (สามารถถอดออกได้เวลาอาบน้ำ ว่ายน้ำ หรือออกกำลังกาย แต่ไม่เกิน 1-2 ชั่วโมง) แต่ผู้ป่วยหลายๆคนก็สามารถปรับตัวได้และคิดว่านี่ไม่ใช่อุปสรรค 

ราคาล่ะ
ราคาปั๊มต้องบอกว่าแพงงงงงงงงง…….มาก เครื่องละ 80,000-100,000++ บาท แล้วแต่รุ่น ผู้ป่วยยังต้องมีค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนสายปั๊มและพอร์ททุกๆ 3 วัน  ประมาณ 5,000 บาทต่อเดือน ไม่รวมค่ายาค่าแผ่นเจาะเลือดอีก อันนี้คงเป็นสาเหตุที่ปั๊มยังไม่บูมในประเทศไทย เพราะค่าใช้จ่ายที่แสนแพง  

สุดท้ายนี้หมอชอบคำพูดของคนไข้คนหนึ่งที่เป็นเบาหวานเเละกำลังเป็นคุณเเม่ลูก 2 ที่ว่า 
" You can not live 100 years but you can live 100 % "    กินใจมากๆค่ะ